ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN EŞCİNSELLİK KONUSUNDAKİ GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

Arş. Gör. Neslihan GÜNEY (Ankara  Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi, Eğitimde Psikolojik Hizmetler ABD.) 
 Arş. Gör. Eda KARGI (Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü) 

Uzm. Aybike  ÇORBACI  ORUÇ (Ankara  Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Psikolojsi Doktora Öğrencisi)  

Yazışma Adresi: 
Neslihan Güney 

Ankara Üniversitesi 
Eğitim Bilimleri Fakültesi
Eğitimde Psikolojik Hizmetler ABD
Cemal Gürsel Cad. 
Cebeci Kampüsü 06590 
Cebeci/ ANKARA
Tel: 363 33 50 / 373   

Özet
	Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin eşcinselliğe yönelik inançlarının  belirlenmesidir. Bu amaçla, çalışmada eşcinselliğin nedenleri, eşcinselliğe yönelik yaklaşımlar ve inanışlar incelenmiştir. Araştırmada betimsel tarama modeli uygulanmıştır. Katılımcıların eşcinsellik hakkında kendi özgün ifadelerine dayalı olarak elde edilen veriler kategorileştirilerek  içerik analizi yoluyla değerlendirilmiştir.
	Sonuç olarak, bu çalışmada öğrencilerin eşcinselliğe yönelik inançlarının olumsuz olduğu saptanmıştır. Bu yaklaşımlar bilişsel, duygusal ve davranışsal boyutlarda ele alınmıştır.
Anahtar sözcükler: Eşcinsellik, inanışlar, yaklaşımlar, üniversite öğrencileri.

Abstract: The aim of this study is to determine the  college students’ beliefs about  homosexuality. This study examined the reason of homosexuality, approach towards homosexuality negative and positive dimensions and college students believes about homosexuality. In this study, descriptive  model applied. Data has been subjected to the content analysis, based on the self reports of the college students.
As a result of the study it was found that, college students approach towards homosexuality in a  negative way believes are evaluated in terms of  cognitive, emotional and behavioral domains.
Key words: Homosexuality, beliefs, approach, college students.

Giriş
Eşcinsellik eski Yunan'da benzer anlamına gelen "amos" ile "cinsellik" anlamında kullanılan "seksüalite" sözcüklerinden türemiş olup, aynı cinsiyetten bireyler arasında kurulan, cinsel nitelikli bedensel ya da duygusal bağlılık ve ilişki anlamına gelir (1). Eşcinselliğin tarihi oldukça eskidir. En eski zamanlardan beri bilinmektedir. Hemen hemen bütün kültürlerde ve büyük dinlerde eşcinsellik normal dışı cinsel davranış olarak kabul edilmiştir. İnsanlık tarihi boyunca birçok medeniyet, eşcinsel ilişkileri daha az, heteroseksüel ilişkileri ise daha fazla kabul etmiştir (1).  Cinsel yönelim konusundaki tanımlamalar şu şekildedir (2): 
Cinsel Yönelim: Bireyin kendini hangi cinse ait hissettiği değil, hangi cinsten kişilere cinsel ilgi duyduğudur. Cinsel yönelim şekilleri heteroseksüellik, eşcinsellik  ve biseksüelliktir.
 Eşcinsel: Cinsel yönelimi kendisi ile aynı cinsiyetteki kişiye karşı olan bireydir. Heteroseksüel: Cinsel yönelimi karşı cinsiyetteki kişiye karşı olan bireydir.
Biseksüel: Cinsel yönelimi her iki cinsiyetteki kişilere karşı olan bireydir. 
Günümüz toplumlarında en yaygın kabul gören ve gerçekleşen cinsel yönelim şekli bireylerin karşı cinse yönelmeleridir. Kendi cinsine ya da heriki cinse birden ilgi duyan bireyler de vardır. Eşcinsel ya da biseksüel yönelimli insanlara yönelik olarak çeşitli toplumlarda farklı tepkiler ve yaklaşımlar sergilenmektedir (3).
Lezbiyen: Cinsel yönelimi diğer kadınlara yönelik olan kadındır. 
Gay: Homoseksüellikle aynı anlamda genellikle erkekler için kullanılır (2).
Birçok toplumda eşcinsellerin, diğerlerine oranla saygın olmayan, ve sağlıksız biçimde algılandıkları bilinmektedir. Eşcinselliğe yönelik olan tutumları  değiştirmeyi amaçlayan bazı çalışmalar yapılmaktaysa da, hala eşcinsellere ilişkin kalıpyargılar ve yanlış inançlar sürmektedir (4). Çeşitli çalışmalar, genel olarak insanların eşcinselliğe karşı olumsuz tutumları olduğunu göstermektedir. Ancak bu tutumlar, cinsiyet farklılıkları, din, geleneksel cinsiyet rolleri, yaş ve eşcinsel bireyler ile etkileşim, cinsiyetçilik ve ırkçılık gibi pek çok farklı etkene bağlı olarak değişim gösterebilmektedir. Araştırmacılar, insanların eşcinsellere karşı tutumlarının genelde olumsuz olduğunu, ancak eşcinseller ile toplumsal ilişkiye girdiklerinde önyargılarında değişim olduğunu belirtmektedirler (4).
Son yirmi yıldır, eşcinsellik ve eşcinselliğe yönelik tutumlar konusundaki ampirik çalışmalarda bir artış görülmektedir. Toplum içinde, eşcinselliğe ve heteroseksüelliğe karşı tutumlar, bireyden bireye farklılık göstermektedir.  Homofobi, eşcinsellerden, korkma, ya da ürkme anlamına gelmektedir ve  eşcinsel insanlar hakkındaki stereotipler ve olumsuz söylencelerle desteklenen inanç sistemi olarak tanımlanmaktadır(5). Birçok insan eşcinselliği, kabul edilebilir karşılarken, bazıları, çevresinde eşcinsel birey olduğunu bildiklerinde korktuklarını belirtmektedir. Eşcinselliğe yönelik bu korku ve olumsuz tutumların nedenleri olarak, insanların ruhunun romantizm ve sevgiyi düşünmeksizin sadece cinsel ilişkiye yönelik normlara odaklanması ve eşcinsel bireylerle bir arkadaşlık ilişkisi ve yaşama bakış açılarının paylaşılmaması düşünülebilir (5).
Eşcinselliğe yönelik tutumları, cinsiyetçilik, geleneksellik ve tutuculuk gibi etkenlerin etkilediği belirtilmektedir. Eşcinsel  erkeğe yönelik tutumlara bakıldığında, kadınlar ve erkekler arasında  fark olduğu görülmektedir (6). Bu bireylere yönelik genel ifadeler "feminen, kibar, dar giyinen" biçimindedir. Cinsiyet şeması kuramına (gender identity theory) göre, cinsiyet rolü, benlik kavramı ve cinsiyet rolü inançları  eşcinselliğe yönelik tutumlarla ilişkilidir; oysa çok faktörlü cinsel kimlik kuramı (multi-factorial gender identity theory) yalnızca cinsiyet rolü inancının bu tutumlarla ilişkili olduğunu ileri sürmektedir (7). Kite ve Deaux bazı çalışmalarında eşcinsel bireylere karşı tutumları ve geleneksel cinsiyet rollerindeki inançları arasında olumsuz bir ilişki bulunduğunu belirtmektedir. Özellikle cinsiyetçi olan bireylerin eşcinselliğe yönelik olumsuz tutumları olduğu saptanmıştır. Genellikle cinsiyet ideolojisinin fazla olduğu kültürlerde heteroseksüel erkeklerin eşcinselliğe yönelik tutumları, heteroseksüel kadınlara oranla daha olumsuz olmaktadır. Erkekler, erkek eşcinselliğinin, maskülenliği (erkeksiliği) tehdit ettiğini ifade etmektedirler (7).
Eşcinselliğe ilişkin olumsuz yaklaşımlar HIV/AIDS’in yayılımında da önemli olmuştur. Özellikle epideminin ilk on yılında (80’li yıllar) eşcinsel erkeklerin hastalığa yakalanmasının ön plana çıkması heteroseksüel bireylerin hastalığı yalnızca eşcinsellikle özdeşleştirmelerine başka bir deyişle  “ötekileştirmelerine” kendilerini hastalıktan uzak hissetmelerine yol açmıştır. Bu nedenle eşcinselliğe yönelik olumsuz inançların artması kaçınılmaz olmuş ve eşcinseller toplum tarafından dışlanmışlardır.   
Birçok  toplumda olduğu gibi  Türkiye'de de eşcinsellik genel olarak normal dışı ve kabul edilemez olarak algılanmaktadır. Bazı eşcinseller toplumsal baskı nedeniyle, ailelerinden dışlanmakta, işlerini kaybetmekte, toplumun düşmanca davranışlarına maruz kalmakta ve baskı görmektedir. Bu önyargılı tutum ve davranışlar nedeniyle Türkiye'de birçok eşcinsel birey, aile içinde, ilişkilerinde ve kendi cinsel tercihini bilen arkadaşları içinde  huzursuz hissetmektedirler. Bu yaşantılar bireylerin, depresyon, kaygı gibi psikolojik sorunları heteroseksüellere oranla daha fazla yaşamalarına neden olmaktadır ( 6 ).
20.yüzyıl boyunca, tıbbın  eşcinselliğe yönelik tutumu giderek daha kabul edici bir seyir izlemiş ve toplumdaki tutum değişikliğini yansıtmıştır. Örneğin, Amerikan Psikiyatri Birliği eşcinselliği hastalık sınıflandırmalarından çıkarmıştır. Bilimsel bakış açısındaki değişimin yanısıra son yıllarda eşcinseller ve transeksüellerin özgürlük hareketleri, sivil toplum örgütleri yoluyla verdikleri mücadeleler, toplumsal değer yargılarının değişmeye başlamasına, özellikle batı toplumlarında bir yaşam biçimi olarak en azından bir ölçüde kabul edilmesine  olanak sağlamıştır (8).
Türkiye'de de özellikle eğitimli olan ve genellikle büyük kentlerde yaşayan bazı eşcinseller, kendi cinsel yönelimlerini dışa vurmaya başlamıştır. Kaos GL örneğinde olduğu gibi eşcinseller aynı zamanda ortak bazı eylemlere girişmekte, gruplar kurmakta, aylık dergiler çıkarma ve eşcinsellik hakkında hem eşcinseller hem de heteroseksüellerle birlikte çeşitli etkinlikler  düzenlemektedirler. Ancak yine de bu tür bir gelişmenin tüm eşcinsel bireyleri temsil etmediği ve çok sınırlı sayıda bireyin katkılarıyla gerçekleştiği düşünülmektedir.
Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinin eşcinselliğin nedenine ilişkin görüşlerinin, eşcinselliğe yönelik yaklaşımlarının ve eşcinselliği yakınlık (arkadaş, kardeş vb.) bağlamında değerlendirmelerinin kendi ifadelerine  yazılı olarak başvurulması yoluyla belirlenmesidir.
Araştırmada yanıt aranan sorular;
1- Öğrencilerin eşcinsellik konusundaki görüşleri, farklı kültürlerdeki araştırma bulgularında gözlendiği gibi, olumsuzluk göstermekte midir?
3-Öğrencilerin eşcinsellik konusundaki  görüşleri, eşcinsellerle  toplumsal ilişki ve eşcinsellere yakın olma gibi etkenlere göre farklılık göstermekte midir?
MATERYAL VE METOD
1-	Bu araştırmanın çalışma grubu, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi ve Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde farklı bölümlerde öğrenim görmekte olan 90 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Öğrencilerin 70'i kız, 20'si erkektir. Çalışmada, öğrencilerden eşcinsellik konusunda ne düşündükleri ve bir arkadaşları ya da aile bireylerinden birinin örneğin kardeşinin eşcinsel olduğunu   öğrendiğinde tepkilerinin ne olacağı/olabileceği sorularak  kendi görüşlerini paylaşmaları istenmiştir. Katılımcıların cevapları üzerinden içerik analizi yapılmıştır. 
Araştırma Analizi
Bu araştırma niteliksel yönteme dayalı betimsel bir araştırmadır. Araştırmada katılımcıların yazılı olarak eşcinselliğe ilişkin kendi özgün ifadelerine başvurulmuştur. Elde edilen sonuçlar, içerik analizi doğrultusunda, kategorileştirilmiş ve  analiz edilmiştir. Araştırmada, öğrencilerin görüşleri, eşcinselliğin nedenine ilişkin görüşler, eşcinselliğe yönelik olumlu-olumsuz  görüşler, eşcinselliğin yakınlık bağlamında değerlendirilmesi ve önyargılar  kategorilerinde  incelenmiştir.  
SONUÇLAR
Katılımcıların görüşlerine  uygulanan içerik analizi sonucunda, ifadelerin eşcinselliğin nedenine ilişkin görüşler, eşcinselliğe ilişkin yaklaşımlar, eşcinselliğin yakınlık bağlamında değerlendirilmesi ve önyargılar olarak dört kategori altında toplandığı görülmektedir. 
Tablo. 1. Eşcinselliğin nedenine ilişkin görüşler 
Eşcinselliğin nedenine ilişkin olarak  30 öğrenci   açıklamada bulunmuştur. Bu açıklamaların içeriğine bakıldığında, katılımcıların eşcinselliğin nedenlerini  birey dışındaki etkenlere yükledikleri görülmüştür.  Eşcinselliğin  ruhsal bir bozukluk olduğu görüşü  ilk sırada  yer almaktadır.  
Tablo 2. Eşcinselliğe ilişkin olumlu yaklaşımlar

Tablo 3. Eşcinselliğe ilişkin olumsuz yaklaşımlar
Bilişsel, duygusal, davranışsal boyutlar açısından eşcinsellere yaklaşımlarına  bakıldığında, katılımcıların eşcinselliğe yönelik çoğunlukla olumsuz yaklaşımlar içinde olduğu görülmektedir. Bu olumsuz yaklaşım  bağlamında öğrencilerin bilişsel boyutta özellikle kişinin  bakış açısına uymadığı, duygusal boyutta bireyin durumuna yönelik üzüntü ve kaygı gibi duygular yaşadığı, davranışsal boyutta ise bireyi varolan durumundan vazgeçirmeye yönelik yardım etme davranışlarında bulunacağına ilişkin görüş bildirdikleri görülmektedir.

Tablo.4 Eşcinselliğin yakınlık bağlamında değerlendirilmesi
Toplumsal ilişkiler bağlamında bakıldığında, bireyin eşcinsel bireylere  yakınlık derecesi arttığında yaklaşımların olumsuz yönde değişim gösterdiği, özellikle aile bireylerinden birinin eşcinsel olması durumunda bunu kabul edemedikleri yönünde görüş bildirdikleri görülmektedir. Ancak bu durumun, söz konusu olan kişi arkadaş olduğunda tutumun olumluya doğru kaydığı görülmektedir. Yani eşcinsel bir bireyle ne tür bir yakınlık derecesi (kardeş, arkadaş) içinde olduklarına göre yaklaşımların olumlu ya da olumsuz olma durumu değişmektedir.  
Bu çalışmada kategorileştirilmeyen  ancak eşcinselliğe ilişkin olumsuz yaklaşımları gösteren önyargı ifadelerine rastlanmıştır. Bu ifadeler aşağıdaki şekilde sıralanabilir.
Eşcinsellik; bireyi çökertir, eşcinsel bireyler asla mutlu olamazlar, sapıklıktır, toplumun dengesini bozar, iğrençtir, (eşcinsel bireye yakın olmak) benim sosyal statümü etkiler.	

TARTIŞMA
Genel olarak bakıldığında daha önce eşcinselliğe ilişkin yaklaşımlar konusundaki araştırmalarda görüldüğü gibi bu çalışmada da eşcinselliğe  yaklaşımın  daha çok olumsuz yönde olduğu görülmektedir. 
Geçtiğimiz 30 yıla oranla tutumların daha az olumsuz hale gelmesine karşın  özellikle son 10 yılda çoğunluğun hala eşcinselliği kabul edilemez bulduğu belirtilmektedir. Bunlara ek olarak bu olumsuz tutumlar zaman zaman  sözel ve fiziksel saldırganlık hareketlerine dönüşebilmektedir. Gay ve lezbiyen üniversite öğrenciler ile yapılan çalışmada belirtildiğine göre, öğrencilerin %50 ‘si eşitlikçi olmayan yorumlara kulak misafiri olduklarını, %26’sı kişisel sözel hakaretlere uğradıklarını, % 26’sı fiziksel tehdit ile karşılaştıklarını ve % 23’üde tecavüz kurbanı olduklarını belirtmişlerdir. Bu tür önyargılar niçin vardır? Önyargıların en önemli kaynağı kültüre özgü cinsiyet inanç sistemidir.  Cinsiyet inanç sistemi, erkekler ve kadınlar hakkındaki inanç ve düşünceler seti olarak tanımlanmaktadır (7). Bu araştırmanın örnekleminde cinsiyete göre dağılıma bakıldığında erkek katılımcıların kızlara oranla daha az olduğu görülmektedir. Buna karşın erkek katılımcıların tutumlarının özellikle kendi hemcinslerinin eşcinselliğine karşı tutumlarının kızlara oranla belirgin bir şekilde daha olumsuz olduğu dikkati çekmektedir. Genellikle geleneksel kültürlerde heteroseksüel erkeklerin, heteroseksüel kadınlara oranla eşcinselliğe  daha olumsuz yaklaştıkları görülmektedir. Erkekler, erkek eşcinselliğinin, maskülenliği tehdit ettiğini ifade etmektedirler.
Eşcinselliğe ilişkin önyargının oluşumunda  kültürün önemi vurgulanmaktadır (9). Kültür kabul etmiyorsa, eşcinselliğe karşı önyargının arttığı ve  olumsuz bir tutumun ortaya çıktığı görülmektedir.  Toplumun bakışaçısının, doğrudan bireyin bakışaçısını etkilemekte olduğu, olumsuz tutum değişimi için sosyal iletişimin önemli olduğu düşünülmekte ise de yapılan çalışmalar eşcinsel bir bireyle iletişime giren bireyin onu tanımış olmasına karşın olumsuz  tutumunun değişmediğini göstermektedir (9).
Eşcinselliğe karşı suçlayıcı ve olumsuz tutumları açıklayan yükleme-değer kuramı insanların bazı olayları kontrol edebilmesi ya da edememesine bağlı olarak nedensel açıklamalarda bulunmaktadır (9). Tablo 1 de eşcinselliğin nedenine ilişkin görüşlere bakıldığında,  dışsal nedenlere  yükleme yapan ve olumlu yaklaşımlara sahip olan kişiler arasında paralellik olduğu düşünülmektedir.  
 Eşcinselliğin yakınlık bağlamında değerlendirilmesine ilişkin bulgulara bakıldığında, aileden birinin eşcinsel olması durumunda katılımcıların olumsuz tutum sergiledikleri, söz konusu arkadaşları olduğunda ise daha esnek bir görüşe sahip oldukları bulunmuştur. Ancak bu kişilerin ifadeleri olumsuzluk yönünde bir eğilim göstermektedir.  Bir başka araştırmaya göre, eşcinselliğe ilişkin olumsuz tutum değişiminin  "sosyal iletişim" yoluyla olabileceği düşüncesinin de doğrulanmadığı  görülmüştür (10;11). Bu bulgular, bu çalışmada elde edilen bulgulara paralel görülmektedir. (Sosyal iletişim, araştırmaya katılan bireylerin eşcinsel biriyle karşılaşmasıyla sağlanmıştır) 
Sonuç olarak, bu araştırmada, eşcinselliğe yönelik tutumlar konusunda yapılmış olan araştırmalarda elde edilen bulgulara paralel olarak yaklaşımların genel olarak olumsuz yönde olduğu saptanmıştır. Elde edilen bulgularda eşcinselliğe yönelik bilişsel, duygusal ve davranışsal boyutlarda yaklaşımların daha çok  olumsuz yönde olması, içinde yaşanılan kültürün etkisi ile açıklanabilir. Eşcinselliğe ilişkin tutumlar üzerinde kültürün etkisine bakıldığında, erkek egemen  ve toplulukçu toplumlarda olumsuz yargıların daha fazla olduğu görülmektedir (12;13). 
Bulguların eğitim fakültesi öğrencilerinden elde edildiği düşünüldüğünde, olumsuz yaklaşımların gelecekte eğitim verecekleri öğrencilere de yansıyabileceği düşüncesiyle, doğru bilgilendirmenin önemi ortaya çıkmaktadır.  
KAYNAKÇA
1. Uğurlu, N. Homoseksüelliğin psikolojik, sosyal ve hukuksal yönü. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Istanbul Üniversitesi, Adli Tıp Enstitüsü, İstanbul. 1999
2. Hyde, S.J., De Lamater, J..Understanding Human Sexuality, Mc.Graw Hill.Companies. 1997, US.
3. Akalın, A. (2000). Cinsel kimlik gelişimi, Cinsel Sağlık Bilgileri Eğitimi: Öğretmen El Kitabı içinde, İnsan Kaynağını Geliştirme Vakfı Yayınları, İstanbul.
4. Sakallı, N., Uğurlu, O. Effects of social with homosexuals on heterosexual Turkish university students attitudes towards homosexuality. Journal of Homosexuality, 2001, Vol. 42 (1), 53-62.
5. Hansen, G.L. Measuring prejudice against homosexuality among college students: A new scale. The Journal of Social Psychology, 1982, 117, p.233-236.
6. Sakalli, N. The relationship between sexism and attitudes toward homosexuality in a sample of Turkish college students. Journal of Homosexuality, 2002. Vol.42 (3).
7. Whitley, Jr. B. Gender-role variables and attitudes toward homosexuality. Sex Roles, 2001, Vol.45 , (11-12 ), 691-721.
8. Güleç, C., Köroğlu ,E. Psikiyatri Temel Kitabı. Cilt-2. Ankara, Hekimler Yayın Birliği,. 1998
9. Sakalli, N., Uğurlu, O. Eşcinsellik ve eşcinselliğe ilişkin tutumlar: önyargı ve ayrımcılık. Kaos, G.L Sempozyumu, 23-24 Mayıs 2003, Ankara..
10. Sakallı, N. Pictures of male homosexuals in the heads of Turkish college students: The effects of sex difference and social contact on stereotyping. Journal of Homosexuality, 2002. Vol.43 (2), 111-126.
11. Gonsiorek, C.J. Social psychological concepts in the understanding of homosexuality. American Behavioural Scientist, 1982, 4(25), 483-492.
12. Hensley, C., Wright, J., Koscheski, M., Castle, T., Tewksbury, R. Examining the relationship between female inmate homosexual behavior and attitudes toward homosexuality and homosexuals. International Journal of Sexuality and Gender Studies. 2002, Vol.7 (4), 293-306.
 
13. Horvath, D.C. Measuring gender. Biology and Philosopy. 1999.14: 505-519.

Tablo 1. Eşcinselliğin nedenine ilişkin görüşler 
Nedenler 	f	
Ruhsal bozukluk                     	14	
Hormonal bozukluk                   	6	
Hastalık                                       	4	
Genetik bozukluk                       	3	
Yanlış aile tutumları                  	3	
Toplam                                       	30	

Tablo 2. Eşcinselliğe ilişkin olumlu ve nötr  yaklaşımlar
Yaklaşımlar	 	f	

Bilişsel	Saygı duyarım                	24	
	Normal buluyorum         	13	
	Profesyonel yardım almalı                               	9	
	Arkadaşlığımı sürdürürüm                     	10	
	Eşit davranılmalı              	8	
	Dışlanmamalı                   	6	
Duygusal	Hoşgörüyle karşılarım     	6	
Davranışsal	Hiç tepki vermem          	17	
	Nedenini araştırırım       	20	

Tablo 3. Eşcinselliğe ilişkin olumsuz yaklaşımlar
Yaklaşımlar	Olumsuz                              	f	

Bilişsel	Bana ters geliyor                 	27	
	Toplumsallaşmamalı            	8	
	Saygı duyarım ama onaylamam                    	5	
	Dinimizce yasak                   	4	
	Ameliyatla cinsiyet değiştirsinler                         	3	
	Hoşlanabilir ama cinsellik olmamalı               	3	
	Evlilik olmamalı                  	2	

Duygusal	Üzülür ve kaygılanırım       	18	
	Şaşırırım                              	13	
	Şok yaşarım                         	7	
	Tiksinti verici / iğrenç  buluyorum       	6	
	Kızarım                                	5	
	Soğurum                               	4	

Davranışsal	Yardımcı olur/ vazgeçirmeye çalışırım       	27	
	Bir daha görüşmem            	13	

Tablo 4. Eşcinselliğin yakınlık bağlamında değerlendirilmesi
Toplumsal İlişkiler 	Olumlu 	f	

Yakın çevre          	Tepki vermem                      	17	
	Desteklerim                            	5	
	Kadınların eşcinselliğini destekliyorum 	2	
	Olumsuz                                		

Aile (Kardeş)
	Bir daha görüşmem	13	
	Yardım eder/vazgeçirmeye çalışırdım	18	
	Onaylamam                             	7	
	İlişkimi keserim                      	3