CİNSEL YOLLA BULAŞAN ENFEKSİYONLAR KONUSUNDAKİ ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN GÖRÜŞLERİ 	

Dr. Ümit DENİZ
Ankara Üniversitesi Sağlık Eğitim Fakültesi
Sağlık Eğitimi Bölümü
Keçiören-Ankara
Cep: 0 533 350 05 09
E-mail: sea_edu2003@yahoo.com

Öğr. Gör. Mehmet Kurt			             Yrd. Doç. Dr. Ömer R Önder
Ankara Üniversitesi 					Ankara Üniversitesi 
Sağlık Eğitim Fakültesi				Sağlık Eğitim Fakültesi

Yrd. Doç. Dr. Ahmet M Acuner
Ankara Üniversitesi 
Sağlık Eğitim Fakültesi

ÖZET
Bu araştırma, cinsel yolla bulaşan hastalıklar konusunda öğrencilerin bilgilerine ilişkin görüşlerini saptamak amacı ile yapılmıştır. Tanımlayıcı nitelikte olan bu araştırma, Ankara Üniversitesi Sağlık Eğitim Fakültesi öğrencilerine (161 kız, 80 erkek olmak üzere toplam 241 öğrenci) uygulanmış, veriler anketle toplanmıştır. İstatistiksel değerlendirmede yüzde ve ki-kare testi kullanılmıştır. Öğrencilerin %89.2’si HIV/AIDS, %56’sı gonore, %56’sı frengi, %52.3’ü mantar, %23.7’si cinsel organ siğilleri, %76.8’i hepatit B ve C hastalıkları konusunda bilgilerinin yeterli olduğunu belirtmişlerdir. Öğrencilerin, HIV/AIDS, gonore ve sifiliz hastalıkları konusundaki bilgilerinin yeterli olup olmadığına ilişkin görüşleri cinsiyet ve yaşlarına göre istatistiksel açıdan anlamlı olarak saptanmıştır. Bu çalışmada ulaşılan bulgular doğrultusunda, gençlerin ve ailelerinin cinsel yolla bulaşan hastalıklar konusunda, örgün ve yaygın eğitim kapsamında planlı bir eğitimden geçmeleri önerilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar, HIV/AIDS, Hepatit
ABSTRACT
This research has been conducted in order to expose the views of students related to their knowledge on sexual transmitted diseases. The research which is of screening style, has been put into practice among the students of Ankara University Health Training Faculty, totaling 241 (161 Female, 80 male) and the data have been acquired by making use of chi- square test. The percentage and arithmetical averages have been taken into consideration during the phase of statistical evaluation. The students have stated that they had sufficient knowledge on HIV/AIDS by 89.2%, on gonorrhea by 56%, on syphilis by 56%, on fungal diseases by 52.3%, on warts on the genital organs by 23.7% and on hepatitis B and C by 76.8%. The views of the students related to the subject that whether their knowledge on  HIV/AIDS, gonorrhea and syphilis is sufficient or not have been exposed significantly via statistics with respect to sex and age of them. In view of the data which have been accessed by means of this research, it is suggested that the young and their families should have to be subjected to a  planned education within the scope of organized and extended education with respect to the sexual transmitted diseases. 
Key Words: Sexual transmitted diseases, HIV/AIDS, Hepatitis
GİRİŞ
	Toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyen faktörlerden birisi de, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardır (CYBE). Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar; kişiden kişiye cinsel temas aracılığı ile geçen hastalıklardır. Bu enfeksiyonlara zührevi (venerial) hastalıklar da denmektedir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, kişiden kişiye kan, semen, diğer vücut sıvıları veya enfeksiyonlu vücut alanı ile direk temas sonucunda geçmektedir. Yirmiden fazla cinsel yolla bulaşan enfeksiyon bulunmaktadır. Klamidya, trikomanas, human papilloma virüs (HPV) enfeksiyonu, sifiliz, gonore, mantar, herpes, hepatit B C ve AIDS bu hastalıklardan bazılarıdır (1, 2, 3,4).
	Dünya sağlık örgütü tahminlerine göre; her yıl yaklaşık 350 milyon kişi tedavi edilebilen cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara yakalanmaktadır. Tedavi edilemeyen cinsel yolla bulaşan hastalıklarla birlikte bu sayı oldukça yükselmektedir (1). Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan birisi olan HIV/AIDS tüm Dünya’da gün geçtikçe artmaktadır. Örneğin; 2003 yılı istatistiklerine göre, Dünya’da kırk milyon insan HIV/AIDS ile yaşamaktadır. HIV/AIDS en çok 15-24 yaş dilimindeki gençlerde mevcuttur (5). Amerika Birleşik Devletleri’nde 1996 yılında 15 milyondan fazla insan cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara yakalanmışlardır. Ayrıca, bu ülkede seksüel açıdan aktif olan yaklaşık her üç kişiden biri 24 yaşına gelmeden önce CYBE’a yakalanabilmektedir (6).
	Cinsel yolla bulaşan hastalıklara en çok üreme yönünden aktif olan 15-49 yaş grubundaki insanlar yakalanabilmektedirler (1). Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa ülkelerinde çocukların 13 yaşından önce cinsel ilişkide bulunmaları yaygındır (7). Ülkemizde de eğitim düzeyinin yükselmesi, iş olanaklarının azalması ile birlikte evlenme yaşı da yükselmektedir. Bununla birlikte evlilik öncesi ilişkiler ve erken yaşta cinsel ilişkide bulunma olasılığı gençler arasında yaygınlaşmaktadır. Cinsel ilişkinin gençler arasında erken yaşta başlaması ile birlikte, bu yolla bulaşan hastalıklara yakalanma riskleri de önemli ölçüde yükselmektedir. Aynı zamanda gençlerin bu konularda doğru kaynaklardan bilgi alamamaları ve bir çok konuda yanlış bilgilenmeleri de bu hastalıklarla mücadelede zorluklara neden olmaktadır (8). Erken dönemde gençlerin bu konularda eğitilmesi ve bu hastalıkların önlenmeleri ve var olan hastalıkların daha fazla probleme neden olmadan tedavi edilmeleri toplum sağlığı açısından önemlidir.
	Yukarıda belirtilen nedenlerle, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusundaki üniversite öğrencilerinin görüşlerini belirlemek amacı ile bu araştırma yapılmıştır.	
MATERYAL VE YÖNTEM	
	Bu çalışma, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusundaki üniversite öğrencilerinin görüşlerini saptamayı amaçlayan tanımlayıcı türde bir araştırmadır. Bu araştırmanın çalışma evrenini, Ankara Üniversitesi Sağlık Eğitim Fakültesi (SEF) öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada, evrenden örneklem alma yerine 2002-2003 öğretim yılında derslere devam eden öğrencilerin tümünden veriler toplanmıştır. Çalışma evreni, AnkaraÜniversitesi Sağlık Eğitim Fakültesi Sağlık Eğitimi ve Sağlık Yönetimi Bölümü 1., 2., 3. ve 4. sınıflarında öğrenim gören toplam 241 öğrenciyi kapsamaktadır.
	Araştırma verileri, araştırmacılar tarafından geliştirilen anket formu aracılığı ile toplanmıştır. Araştırma formunda öğrenci ve ailelerine ilişkin tanıtıcı sorular (yaş, cinsiyet, medeni durum, anne-baba öğrenimi, cinsel ilişkide bulunma durumu) ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (HIV/AIDS, bel soğukluğu, frengi, idrar yolu iltihabı, hepatit B C, servisit, mantar, vajinit, anüs ve cinsel organ uçukları ve cinsel organ siğilleri) konusundaki bilgilerine ve bu konularda bilgi aldıkları kaynaklara ilişkin sorular yer almıştır. 
Araştırmada elde edilen tüm veriler araştırmacılar tarafından kodlanarak tablolaştırılmıştır. Toplam 241 öğrenci üzerinde yapılan çalışmada, son üç ay içinde cinsel ilişkide bulunup bulunmama sorusunu toplam 231 öğrenci yanıtlamış, 10 öğrenci ise yanıtsız bırakmıştır. Anket formu ile elde edilen verilerin istatistiksel analizi, SPSS (10.0) for MS WINDOWS paket programı kullanılarak yapılmıştır. Öğrencilerin görüşlerinden elde edilen verilerin frekans (N) ve yüzde (%) değerleri bulunmuştur. Araştırmanın amacı doğrultusunda öğrencilerin cinsiyet, yaş, anne ve babanın öğrenim düzeyleri değişkenleri yönünden verdikleri yanıtlar arasında bir fark olup olmadığı ki-kare testi (X2) ile sınanmıştır.
	BULGULAR VE TARTIŞMA
	Araştırma kapsamındaki öğrencilerin yaklaşık üçte biri (%33.2) erkek, üçte ikisi de (%66.8) kızdır. Öğrencilerin yaklaşık büyük çoğunluğu (%96) 18-24 yaşları arasındadır ve yaklaşık dörtte biri (%22) 19 ve daha düşük yaştadır. Öğrencilerin büyük çoğunluğu genelde 18-24 yaş arasında (%96) ve bekar olduklarını ifade etmişlerdir. Araştırmaya katılan öğrencilerin %44’ü annelerinin ilkokul mezunu olduğunu belirtmişlerdir. Öğrenciler, cinsel konularda çoğunlukla gazete-dergi (%68) ve televizyondan (%63) bilgi aldıklarını ifade etmişlerdir. Aile (%35) ve öğretmenlerinden (%34) bu konularda bilgi edinme düzeyi daha düşüktür. 
Tablo 1: Öğrencilerin Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar Konusundaki Bilgi Düzeyi

Cinsel Yolla
Bulaşan 
Enfeksiyonlar
	Bilgim	
Toplam	
	Yok	Var		
	
N	
%	
N	
%	
n	
%	
HIV/AIDS	26	10.8	215	89.2	

241	

100.0
	
Bel Soğukluğu (Gonore)	106	44.0	135	56.0			
Frengi (Sifiliz)	106	44.0	135	56.0			
İdrar Yolu İltihabı	92	38.2	149	61.8			
Hepatit B,C (Sarılık)	56	23.2	185	76.8			
Klamidya (Servisit)	212	88.0	29	12.0			
Mantar (Kandidiazis)	115	47.7	126	52.3			
Trikomanas (Vajinit)	213	88.4	28	11.6			
Anüs ve Cinsel Organ 
Uçukları (Herpes Tip II)	
174	
72.2	
67	
27.8			
Cinsel Organ Siğilleri (HPV)	184	76.3	57	23.7			

	Tablo 1’de de görüldüğü gibi öğrencilerin %88.4’ü trikomanas, %88’i klamidya, %76.3’ü siğiller %72.2’si cinsel organ uçukları (herpes), %47.7’si mantar, %44’ü gonore ve %44’ ü sifiliz konusunda yeterli bilgilerinin olmadığını belirtmişlerdir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusunda bilgilerinin olmadığını belirten öğrenciler yüksek orandadır. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar oldukça yaygın olarak görülmekte ve sağlığı tehdit etmektedir. Bu enfeksiyonlardan biri olan klamidya enfeksiyonu en yaygın olarak görülen cinsel yolla bulaşan hastalıklardandır (6). Klamidya ve vulvada siğillere neden olabilen HPV, genital organ kanserlerinin nedenleri arasında yer almaktadır. Ancak bu konuda öğrencilerin büyük çoğunluğu bilgilerinin olmadığını belirtmişlerdir. 
	Haogerty yaptığı bir çalışmada, 16-19 yaş arasındaki her dört gençten birinin cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara yakalandığını ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyona yakalananların %65’inin 25 yaşın altında olduğunu belirlemiştir (3). Başka bir çalışmada da 12 yaş altı gençlerin %33’den fazlasının cinsel yolla bulaşan hastalıklar konusunda deneyimlerinin olduğu saptanmıştır (9).
	Çağımızda, çok önemli bir enfeksiyon olan AIDS, yaşam kalitesini ve yaşam süresini tehdit eden önemli bir hastalıktır. Hastalık virüsünün en önemli özelliği, bireylerin bu konuda yeterli bilgiye sahip oldukları takdirde bulaşmasının mümkün olmamasıdır. Ancak, bu çalışma grubunda ve genel olarak toplumumuzda, hastalık virüsü ve hastalıktan korunmaya yönelik olarak eğitilmişlik ve bilinçlilik son derece düşüktür. Bu durum da, hastalığın en yaygın olduğu 15-24 yaş grubunun ciddi olarak risk altında olduğunu düşündürmektedir (5). 
	Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon geçirmekte olan ya da geçiren kişiler doktora ya da sağlık kurumuna başvurmayabilmektedirler. Bu da, ülkemizde bu konudaki verilerin eksikliğine neden olmaktadır. Bireylerin konunun ciddiyetini önemsememesi ya da cinsel tabu nedeniyle bu hastalıklar konusunda bilgi kaynaklarına ulaşmak ve el altında bulundurmak güçleşmektedir. Bu durumun da cinsel yolla bulaşan hastalıklar konusunda bilgi yetersizliğine yol açtığı düşünülmektedir (1,8).
	Ayrıca cinsel konularda yetişkinler gençlerle rahat konuşamamakta ya da bu konular gençlere ayıp olarak öğretilmektedir. Bu durum onların bilgi kaynaklarına ulaşmalarını engelleyebilmektedir (10). Bu nedenle, örgün eğitim kapsamında tüm gençlerin cinsel sağlık bilgileri konularında eğitim almalarının gerekliliği koruyucu sağlık hizmetlerinde önemli bir rol oynamaktadır . 
Tablo 2: Öğrencilerin Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar Konusundaki Görüşlerinin Cinsiyete Göre Dağılımı

	CİNSİYET		
Cinsel Yolla 
Bulaşan Enfeksiyonlar	Erkek (N: 80)	Kız (N: 161)		
	Bilgim	Bilgim		
	Yok	Var   	Yok	Var		
	N        %	n            %	N         %	N        %	X2	
HIV/AIDS	3          3.8	77        96.2	23    14.3	138  85.7	6.138*	
Bel Soğukluğu (Gonore)	27      33.8	53        66.2	79     49.1	82    50.9	5.090*	
Frengi (Sifiliz)	31       38.8	49        61.2	75     46.6  	86    53.4	1.331	
İdrar Yolu İltihabı	44       55.0	36        45.0	48     29.8	113   70.2	14.364**	
Hepatit B C (Sarılık)	22        27.5	58        72.5	34     21.1	127   78.9	.889	
Klamidya (Servisit)	75        93.7	5          6.3	137   85.1	24     14.9	3.010*	
Mantar (Kandidiazis)	45        56.3	35        43.7	70    43.5	91     56.5	3.494	
Trikomanas (Vajinit)	72        90.0	8          10.0	141   87.6	20     12.4	.115	
Anüs ve Cinsel Organ Uçukları (Herpes)	
59       73.8	
21         26.2	
115  71.4	
46     28.6	
.143	
Cinsel Organ Siğilleri 
(HPV)	
61       76.3	
19         23.7	
123   76.4	
38     23.6	
.001	
                                                                                                *p<.05      **p<.01
	Tablo 2’ de de görüldüğü gibi, erkekler (%96.2), kızlara (%85.7) göre daha yüksek oranda HIV/AIDS konusunda bilgilerinin yeterli olduğunu belirtmişlerdir. Benzer şekilde, gonore konusunda da erkek öğrenciler (%66.2) kız öğrencilere göre (%50.9) yeterli bilgiye sahip olduklarını daha yüksek oranda ifade etmişlerdir. Tablo 2 genel olarak incelendiğinde, kız öğrencilerin %78.9’u hepatit B C, %70.2’si idrar yolu iltihabı, %56.5’i mantar, %28.6’sı herpes, %14.9’u klamidya ve %12.4’ü trikomanas konularında bilgilerinin olduğunu belirtmişlerdir. Ancak cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusunda bilgilerinin olmadığını belirten öğrenciler küçümsenemeyecek orandadır. Yapılan istatistiksel analizde de öğrencilerin HIV/AIDS, gonore, klamidya ve idrar yolu iltihabı konusundaki bilgilerine ilişkin görüşlerinin cinsiyete göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Kız öğrenciler erkek öğrencilere göre idrar yolu iltihabı ve klamidya enfeksiyonu konusunda daha çok bilgili olduklarını ifade ederlerken, erkek öğrenciler HIV/AIDS ve gonore konularında daha fazla bilgilerinin olduğunu belirtmişlerdir. Anatomik yatkınlık nedeni ile genitoüriner sistem enfeksiyonları kadınlarda daha sık olarak görülmektedir. Bu nedenle, kız öğrencilerin idrar yolu iltihabı deneyimlerinin erkek öğrencilere göre fazla olma olasılığı bu konudaki bilgilerinin de daha fazla olabileceğini düşündürmektedir.
	Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar her zaman belirti vermeyebilir ve kadınlarda, erkeklere göre daha belirtisiz olarak seyreder (1). Cinsel yolla bulaşan hastalıklar çoğunlukla belirtisiz olarak da ortaya çıkabileceği için bu konuda yeterli eğitim almamış olan kişilerin yeterli bilgiye sahip olması beklenemez. Ancak kendilerinde geliştiği  takdirde bilgilenme durumları söz konusu olabilir. Oysa ki cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan bazıları tedavi edilememekte, bazıları komplikasyonlara neden olabilmektedir (9). Bu nedenle de bu hastalıklar konusunda cinsel ilişki deneyiminden önce bilgilenmiş olmak ve bu hastalıklara hiç yakalanmamış olmak önemlidir. 
	Ayrıca cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusunda yeterli bilgisinin olmadığını ifade eden öğrenciler oldukça fazladır. Bu öğrencilerin cinsel yolla bulaşan hastalıklara yakalanma olasılıkları daha yüksek olabilir. Ergenlik dönemindeki bütün öğrencilerin bu konularda kapsamlı olarak eğitilmeleri toplum sağlığı açısından yararlı olacaktır (11). Örgün eğitime devam eden ergen ve gençlerin yanı sıra ülke genelinde okula devam etmeyen ergen ve gençlere yönelik olarak da yaygın eğitimler yapılmalıdır.

Tablo 3: Öğrencilerin Son Üç Ayda Cinsel İlişkide Bulunma Durumu

Öğrenci Özellikleri	Cinsel İlişkide 
Bulunma	
Toplam (N:231)	
X2	
	Evet	Hayır			
	N	%	n	%	N	%		

Cinsiyet	Erkek	22	27.8	57	72.2	79	
100	**
9.133	
	Kız	17	11.2	135	88.8	152			
	Genel	39	16.9	192	83.1	231			
Öğrecinin
Yaşı	19 ve altı	3	5.8	49	94.2	52	
100	
**
7.124	
	20 ve üstü	36	20.1	143	79.9	179			
	Genel	39	16.9	192	83.1	231			

Annenin
Öğrenimi	İlkokul	14	13.7	88	86.3	102	

100	

5.668	
	Ortaokul	10	29.4	24	70.6	34			
	Lise	8	12.9	54	87.1	62			
	Üniversite	7	21.2	26	78.8	33			
	Genel	39	16.9	192	83.1	231			

Babanın
Öğrenimi	İlkokul	3	6.1	46	93.9	49	

100	

6.023	
	Ortaokul	9	23.1	30	76.9	39			
	Lise	12	16.7	60	83.3	72			
	Üniversite	15	21.1	56	78.9	71			
	Genel	39	16.9	192	83.1	231			
     ** p<.01
	Tablo 3 incelendiğinde, son üç ay içinde öğrencilerin kendi beyanlarına göre cinsel ilişkide bulunma durumu erkek öğrencilerde (%27.8), kız öğrencilere (%11.2) göre daha yüksektir. Yapılan istatistiksel analize göre de, erkek öğrencilerin son üç ay içinde cinsel ilişkide bulunma oranları fark yaratmıştır (p<.01). Son üç ay içerisinde cinsel ilişkide bulunan öğrencilerin %20.1’i yirmi yaş ve üzerindedir. Yaşın artması ile birlikte cinsel ilişkide bulunma oranının da artması istatistiksel açıdan fark yaratmıştır. Bu çalışmada araştırmaya alınan öğrencilerden 10’u, son üç ay içinde cinsel ilişkide bulunma durumunu belirleyen soruyu yanıtsız bırakmışlardır. Cinsel konuların konuşulmasının kısıtlı olduğu bir toplumda, cinsel deneyim oranını tespit etmek güçleşmektedir. Gelişmiş ülkelerde, bu konuda daha kesin sonuçlara ulaşılabilmektedir. 
Amerika’da yapılan bir çalışmada 13 yaşından önce cinsel ilişkide bulunma oranı erkeklerde %29.6, kızlarda ise %12.8 olarak saptanmıştır (7). Aynı ülkede yapılan başka bir çalışmada da, gençlerin cinsel ilişkide bulunma oranlarının 14 yaşına kadar %17’lere ulaştığı saptanmıştır (9). Fetro ve arkadaşlarının (2001) yaptığı bir çalışmada, 14 yaşın altındaki gençlerin %46’sının bu yaşa kadar üç ve üzerinde cinsel partnerlerinin olduğu saptanmıştır. Sözü edilen araştırma sonuçları, henüz erken ergenlik döneminde olan ergenlerin cinsel ilişkide bulunmuş olma oranlarının bu çalışmadaki gençlerin beyanlarına göre belirlenen son üç ay içindeki cinsel ilişki oranından daha yüksek olduğunu göstermektedir. Başka bir çalışmada da öğrencilerin birden çok cinsel partnerlerinin olduğu tespit edilmiştir (12). Dönmez (1999), Akdeniz Üniversitesi Turizm Yüksek Okulunda yaptığı bir çalışmada, öğrencilerinin en az %57’sinin cinsel olarak aktif olduğunu saptamıştır (13).  
	Bu çalışmada da cinsel ilişkide bulunma oranı dikkati çekecek değerdedir. Araştırmaya alınan öğrencilerden cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusunda bilgilerinin olmadığını ifade edenler oldukça yüksektir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusunda yeterli bilgisi olmayan bireylerin cinsel ilişkide bulunuyor olmaları, bu hastalıklara yakalanma riskini artırmaktadır.
	Tablo 3’de de görüldüğü gibi, anneleri ortaokul mezunu olan öğrencilerde (%29.4) diğer öğrenim düzeyinde anneye sahip olanlara göre son üç ay içinde cinsel ilişkide bulunma oranı daha yüksek olarak tespit edilmiştir. Bu oranı %21.2 ile annesi üniversite mezunu olan öğrenciler izlemektedir. Son üç ay içinde en az cinsel ilişkide bulunma, annesi lise mezunu olan öğrencilerde (%12.9) gözlenmektedir.
	Baba öğrenimine göre öğrencilerin son üç ay içinde cinsel ilişkide bulunma durumları anne öğrenimine göre olan dağılıma benzer bir dağılım göstermektedir (ortaokul; %23.1, üniversite; %21.1). Babası ilkokul mezunu olan öğrencilerde (%6.1) son üç ay içinde cinsel ilişkide bulunma en düşük orandadır. Yapılan istatistiksel analizde, anne ve baba öğrenim düzeyinin, öğrencilerin son üç ay içinde cinsel ilişkide bulunma durumlarında etkili olmadığı saptanmıştır. 
SONUÇ VE ÖNERİLER
	Bu araştırma, Ankara Üniversitesi Sağlık Eğitim Fakültesi öğrencilerinin cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusundaki görüşlerini belirlemek amacı ile yapılmıştır.
	Araştırma sonuçlarına göre cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusunda bilgilerinin olmadığını ifade eden öğrencilerin oranı dikkati çekecek düzeydedir. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların bir çoğunda, öğrencilerin bilgilerinin cinsiyete göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Öğrencilerin cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusunda çoğunlukla bilgilerinin olmadığını belirtmelerine karşın, cinsel ilişkide bulunma oranları küçümsenemeyecek düzeydedir. Genel olarak 20 yaş ve üzerindeki öğrencilerin cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusunda bilgilerinin olduğunu ifade etmeleri daha yüksek orandadır.
	Araştırmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunmak ve bireylerde sağlıklı cinsel davranış geliştirebilmek amacı ile üreme sağlığı-cinsel sağlık konularına örgün eğitim kapsamında daha fazla yer verilmelidir. Cinsel sağlık konusundaki tabuların ortadan kaldırılması, yanlış davranış ve değerlerin düzeltilmesi için orta öğretim ve üniversitelerde tüm öğrencilere yeterli bilgi ve eğitim sağlayabilmek için, bu eğitimlerin örgün eğitim kapsamında zorunlu olması yararlı olacaktır. Ayrıca yaygın eğitim programlarıyla tüm gençler, anne-baba adayları ve ebeveynler bu konuda eğitilmelidirler. Bu konuda tüm ülke durumunu gösteren araştırmalar yapılmalı, toplumun bu konunun ciddiyetine dikkatleri çekilmelidir.
KAYNAKLAR
1. Bulut A, Çokar M, Üreme Sağlığı. Cinsel Sağlık Bilgileri Eğitimi Öğretmen El Kitabı. İnsan Kaynağını Geliştirme Vakfı, İstanbul, 2000.
2. Rivas JD, Sexually Transmitted Diseases: a Private Matter? (Curbside Consultation), 2002; http://www.findarticles.com/.20.06.2003
3.Haogerty M, SexuallyTransmitted Diseases, 2003; http://www.findarticles.com/.20.06.2003
4.Nordensen NJ, Sexually Transmitted Diseases Cultures, 2003;                                
http://www.findarticles.com/.20.06.2003.
5. UNAIDS, AIDS epidemic update, December 2003.
6.Tanne JH, US Has Epidemic of Sexually Transmitted Disease, 1998;
http://www.findarticles.com/.20.06.2003.
7. Grunbaum JA, Kann L, Kinchen SA, Ross JG, Gowda VR, Collins JL, Kolbe LJ, Youth Risk Behavior Surveillance National Alternative High School Youth Risk Behavior Survey 1998, United States. Journal of School Health  2000; 21 (7), 5-17.
8. Taşçı A, Cinsel Eğitim. Umut Matbaacılık, İstanbul, 2001.
9. Fetro JV, Coyle KK, Pham P, Health-Risk Behaviors Among Middle School Students In A Large Majority-Minority School District. Journal of School Health 2001; 71 (1), 30-37.
10. Şatıroğlu H, Üreme Sağlığı ve Cinsel Sağlık Eğitimi (ed: Akın L, Özcebe H, Haznedaroğlu D, Özbaş S, Serim H), Adolesan Sağlığı ve Gelişimi. Aydoğdu Ofset, 57-82.
11. Milli Eğitim Bakanlığı Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı Sağlık Eğitimi Projeleri ve Etkinlikleri; http//sdb.meb.gov.tr/Projeler/Diger Projeler.htm. 06.04.2004. 
12. Lee A, Tsang CKK, Lee S, A YRBS Survey of Youth Risk Behaviors at Alternative High Schools and Mainstream High Schools in Hong Kong. Journal of School Health 2001; 71 (9), 443-447. 
13. Dönmez L, Akdeniz Üniversitesi Turizm Yüksek Okulu ve Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu Öğrencilerinin Cinsel Tutum ve Davranışları. HIV/AIDS 1999; 4 (2),147-151.